نمایندگی

عمومی

عربستان سعودی و ادعای نمایندگی اسلام

اما در عین حال نه تنها متفکران اصلاح طلبی و تجددگرایی دینی از آن استقبال نکردند، بلکه گروه بزرگی از متفکران احیاگر مانند اخوان المسلمین و برخی دیگر نیز با رویکرد وهابی موافق نبودند. در زمان جمال عبدالناصر نوعی رقابت منطقه ای بین مصر و عربستان وجود داشت. یکی از پیامدهای آن رقابت بین ازهر بود که در آن زمان تحت فشار اصلاحات جدید دولت بود و از سوی دیگر موسسات آموزشی دولتی وهابی عربستان سعودی. عربستان سعودی طبیعتاً دیدگاه وهابی نسبت به اسلام را با ریشه در حنبلیسم (البته نه حنبلیزم تاریخی، بلکه قرائت ابن تیمیه که بیشتر سلفی بود و از اجتهاد تاریخی فاصله داشت) و از سوی دیگر مصر و ازهر را نمایندگی می کرد. اسلام، مکتب اشعری و فرقه های تاریخی اهل سنت. با این توصیف، به دلیل هژمونی اسلام سلفی و رنسانسی و همچنین به دلیل انتقاد همزمان اصلاح طلبی و رنسانس نسبت به ادیان تاریخی و اسلام نهادی سنتی از یک سو و نیز به دلیل بهره برداری سیاسی از موقعیت ازهر توسط دولت های میهن پرست از یک طرف، از جمله جمال عبدالناصر مصری، ازهر حداقل در بسیاری از مناطق به مخالفان سلفی و وهابی خود رضایت داد. با بهره مندی از صنعت …